30 красавіка 140 гадоў з дня нараджэння Янкі Журбы

Янка Журба, сапр.: Іван Якаўлевіч Івашын (30 красавіка 1881, в. Купніна, Лепельскі павет, цяпер у межах Чашнік — 7 студзеня 1964, Полацк) — беларускі паэт.

Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў Полацкую настаўніцкую семінарыю ў 1902 г.. Настаўнічаў на Віцебшчыне ў пачатковых школах. Пасля заканчэння Глухаўскага настаўніцкага інстытута (1906—1909, Чарнігаўская губерня) працаваў выкладчыкам рускай мовы і літаратуры ў гарадскіх і пачатковых вучылішчаў Украіны, Беларусі, Расіі; у навукова-педагагічнай камісіі Наркамасветы БССР, інспектарам Бабруйскага, затым Калінінскага (Клімавічы) акруговых аддзелаў народнай асветы (1923—1927). Быў  выкладчыкам у Чэрыкаўскай сямігадовай школе, у Магілёўскім медыцынскім вучылішчы (1927—1934). З 1934 г. працаваў у Мінску ў Інстытуце мовазнаўства АН БССР. З-за хваробы вачэй быў змушаны ў 1937 пакінуць працу.

Янка Журба – член Саюза пісьменнікаў СССР з 1939г. З 1941 і пасля вайны жыў у Чашніцкім раёне. Апошнія гады жыцця правёў у Полацку ў сваякоў, у манашак зачыненага Свята-Еўфрасінеўскага манастыра,  у доме састарэлых.

Памёр Янка Журба 7 студзеня 1964г. Пахаваны на Ксавер’еўскіх могілках у Полацку.

Дэбютаваў этнаграфічнымі нарысамі ў 1902 (газета «Витебские губернские ведомости»). Першы беларускі верш «На беразе Дзвіны» быў надрукаваны ў 1909 (газета «Наша ніва»). Супрацоўнічаў з газетай «Савецкая Беларусь», з часопісам «Полымя» і інш. Аўтар зборнікаў паэзіі «Заранкі» (1924), «Ясныя шляхі» (1959), «Вершы» (1970), «Роднае» (1980), «Мая песня» (1984); кніжак вершаў для дзяцей «Ластаўкі» (1950), «Сонечная раніца» (1955), «Светлыя дні» (1959). У 1950г.  выйшлі “Выбраныя творы”.

Пераклаў на беларускую мову раман Ф. Дастаеўскага «Бедныя людзі» (1930)

на русском

Янка Журба (настоящее имя Иван Яковлевич Ивашин; 30 апреля 1881, деревня Купнино, Лепельский уезд, Витебская губерния (ныне Чашникский район Витебской области) — 7 января 1964) — белорусский советский поэт, педагог, переводчик.

Родился в крестьянской семье, окончил Полоцкую учительскую семинарию (1898—1902). Работал учителем в народных школах Витебской губернии. После окончания Глуховского учительского института (Черниговская губерния) (1806—1909) работал в различных школах Российской империи.

В 1921—1922 годах — член научно-педагогической комиссии Наркомпроса БССР. В 1923—1927 годах — инспектор Бобруйского, затем Калининского (Климовичи) окружных отделов народного просвещения. В 1927—1934 годах — преподаватель в Чериковской семилетней школе, затем в Могилёвском медицинском училище. С 1934 г.  работал в Институте языковедения АН БССР Минске..

Из-за болезни глаз в 1937 году оставил работу. С 1941 года и после войны проживал в Чашникском районе, был учителем пения. Последние годы жизни провел в деревне Слобода под Полоцком и в Полоцке в доме престарелых. Член СП СССР с 1939 года.

Первые свои этнографические очерки Янка Журба опубликовал в газета «Витебские губернские ведомости». Первое белорусское стихотворение «На беразе Дзвіны» было опубликовано в газете «Наша Ніва» (1909 г.). Вышло несколько его сборников: «Заранкі» (1924); «Ясныя шляхі» (1959); «Вершы» (1970); «Роднае» (1980); «Мая песня» (1984); сборники стихов для детей: «Ластаўкі», 1950; «Сонечная раніца», 1955; «Светлыя дні», 1959. В 1950 году вышли “Выбраныя творы”.

Перевел на белорусский язык роман Ф. М. Достоевского «Бедные люди» (1930).

Именем Янки Журбы названа детская библиотека и улица в Полоцке. На могиле поэта на кладбище святого Ксаверия в Полоцке поставлен памятник.

[свернуть]
Share Button

Добавить комментарий

Яндекс.Метрика