10 сакавіка 130 гадоў Уладзіміру Пігулеўскаму

Уладзімір Пігулеўскі (10 сакавіка 1889 — 17 чэрвеня 1958) — беларускі нацыянальны дзеяч, пісьменнік, драматург.

Скончыў Мінскую мужчынскую класічную гімназію (1907), гісторыка-філалагічны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта (1912). Удзельнік Першай сусветнай вайны. З 1922 года У. Пігулеўскі жыў у Латвіі, выкладаў у Дзвінскай беларускай гімназіі, Люцынскай беларускай гімназіі. У 1925 годзе У. Пігулеўскі пераехаў у Рыгу, быў на пасадзе  загадчыка Беларускага аддзела пры Міністэрстве асветы Латвіі. Пасля дзяржаўнага перавароту ў Латвіі Пігулеўскі быў арыштаваны і сасланы ў Ліепайскі лагер (1935). Пасля вызвалення пісьменнік актыўна ўдзельнічаў у падпольным рэвалюцыйным руху, займаўся журналістыкай. У Вялікую Айчынную вайну эвакуіраваўся ў Татарстан, працаваў там школьным інспектарам, выхавацелем ў дзіцячым доме. Пасля вайны жыў у Рызе, выкладаў у Рыжскім мараходным вучылішчы, педагагічным інстытуце. Член Саюза Пісьменнікаў СССР (1957г.)

Памёр 17 чэрвеня 1958 года. Пахаваны ў Рызе на могілках Райніса.

Уладзімір Пігулеўскі  друкаваўся з 1924 года. Напісаў шэраг п’ес для школьнага тэатра («Хамуты», «У трамваі», «Вечар пад каляды», «Гідра»). Склаў чытанку для беларускіх школ у Латвіі «Наш край» (1928). Перакладаў на беларускую мову творы латышскіх і чэшскіх пісьменнікаў, а на латышскую мову пераклаў камедыю Янкі Купалы «Паўлінка» (пастаўлена ў 1949 Латвійскім тэатрам імя Я. Райніса). Алублікаваў у латышскім друку шмат артыкулаў пра беларускую літаратуру і тэатр, творчасць Я. Купалы і Я. Коласа. Рукапісная спадчына (у т.л. неапублікаваныя творы) Уладзіміра Пігулеўскага захоўваецца ў Аддзеле рэдкіх кніг і рукапісаў Цэнтральнай навуковай бібліятэкі АН Беларусі.

Памяць
  • 16 верасня 1959 года ўзнагароджаны Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР «за поспехі ў справе перакладаў і папулярызацыі беларускай літаратуры ў Латвійскай СССР і ў сувязі з тыднем латышскай літаратуры ў Беларусі».

[свернуть]

На русском

Владимир Васильевич Пигулевский [ белор. Уладзімір Пігулеўскі, латыш. Vladimirs Piguļevskis ] (10 марта 1889 года — 17 июня 1958 года) — белорусский и латвийский педагог, политик, драматург, деятель белорусского национального меньшинства Латвии.

Родился в губернском городе Гродно, в семье коллежского секретаря. Вскоре Пигулевские переехали в Минск, где в 1907 году Владимир окончил Минскую мужскую классическую гимназию. В 1912 году окончил Петербургский университет, историко-филологический факультет. Во время Первой мировой войны служил в артиллерии и авиации. Штабс-капитан Пигулевский имел награды: Орден Святой Анны 4-й, 3-й степени и Орден Святого Станислава 3-й, 2-й степени.

После войны Пигулевский присоединился к ожившему во время Февральской революции белорусскому национальному движению. Был дипломатическим курьером в правительстве БНР Ластовского. С 1922 года Пигулевский преподаёт в белорусской гимназии в Двинске (Даугавпилсе), белорусской гимназии в Люцине (Лудзе).

В 1926 году Владимир Пигулевский переезжает в Ригу, руководит белорусским отделом Министерства просвещения Латвии (в 1927—1934 гг.) После переворота 1934 года был заключённым Лиепайского концлагеря. После освобождения занимается журналистикой.

В начале Великой Отечественной войны был эвакуирован, работал в средней школе,  воспитателем в детском доме. После войны жил в Риге, преподавал в мореходном училище, педагогическом училище, учительском институте. В 1950 году вышел на пенсию. Член Союза Писателей СССР (1957). Умер 17 июня 1958 года. Похоронен на кладбище Райниса.

В 1959 Владимир Васильевич посмертно награждён почётной грамотой Верховного Совета БССР, которую получила его жена Ольга.

Переводил на белорусский язык с латышского и чешского (Рудольф Блауманис, Райнис, Андрей Упит, Вилис Лацис, Анна Саксе, Эрнест Бирзниек-Упит), на русский с латышского (Райнис), на латышский с белорусского (Янка Купала). Печататься начал в 1924 году: в прессе Западной Белоруссии его полемические очерки «Пісьмы з Латвіі» опубликованы под псевдонимом Гуль. Написал несколько пьес для школьного театра («Гидра», «Хомут», «В трамвае», «Вечар пад Каляды»).

Первая крупная вещь белорусской драматургии — пьеса Янки Купалы «Павлинка» – была поставлена в 1949 году на сцене Латвийского государственного театра им. Райниса в переводе Владимира Пигулевского.

[свернуть]
Share Button

Добавить комментарий

Яндекс.Метрика