Літара К

Казлоўскі Мікалай Рыгоравіч

Мікалай Рыгоравіч нарадзіўся 25 кастрычніка 1935 года ў Пінску. Сярэднюю адукацыю атрымаў у школе №3. Займаўся у студыі выяўленчага мастацтва Дома піянераў у Г.П. Грамыка, а потым у Доме народнай творчасці ў А.І. Лазіцкага. З 1953 па 1954 гг. вучыўся ў Мінскім мастацкім вучылішчы на маляўніча-педагагічным аддзяленні. З другога курса быў прызваны ў Савецкае Войска. У 1957 годзе дэмабілізаваўся і працягваў вучобу. У 1961 годзе абараніў дыплом. У гэтым жа годзе прыехаў у Пінск, горад, які вельмі любіць. З 1961 па 1967 гг. працаваў на фанерна-запалкавым камбінаце, а потым перайшоў працаваць у школу, у якой вучыўся, настаўнікам выяўленчага мастацтва. Працаваў па прафесіі 34 гады. Атрымаў званне “Учитель высшей категории”, узнагароджаны Ганаровай граматай Міністэрства адукацыі БССР у 1977 годзе, знакам “Отличник народного образования” у 1983 годзе.

З 1986 г. стаў працаваць ў галіне жывапісу і графікі.

Ім створана серыя графічных прац “Старый Пинск”, 5 альманахаў “Пинск и пинчуки”.

Сумесна з рэдакцыяй газеты “Пінскі веснік” выпусціў набор паштовак “Утраченные храмы Пинщины”. Ім былі створаны альбомы графічных работ : “Каменное зодчество Пинского Полесья XVII-XX вв.”, “История моего города”, “На берегах Пины”, “Свято-Успенский Лещенский монастырь”, “Древний Пинск”, “Огинский канал”, “Памятники Пинщины”, “Пинское Полесье”. Выкананы ілюстрацыі да паэтычнага зборніка Тамары Лазнюхі “Зов дорог” і Георгія Шэўмера “Сказка седой старины”.

Мікалай Рыгоравіч – адзін з нешматлікіх пінчан, хто з’яўляецца карэнным жыхаром горада. Яго род сыходзіць каранямі ў старажытнае мінулае і бярэ пачатак ад месца патомных гараджанаў – вул. Ясельдоўская, Рыбацкі перавулак. М.Р. Казлоўскі – жывая энцыклапедыя Пінска. Валодае, мабыць, самай вялікай калекцыяй аўтографаў вядомых пінчукоў.

Удзельнік шматлікіх выстаў маляўнічных і графічных работ. Сярод іх Усесаюзная выстава графікаў СССР у Брэсце (1962), абласная выстава “60 лет БССР” (1978), выставы ў Польшчы (1990), персанальныя выставы ў Пінску, Мазыры, Мінску. У 2000 і 2005 гг. у Пінску – персанальныя юбілейныя выставы. У 2007 г. выставы групы “Арт-факт”.

Мікалай Рыгоравіч прыняў удзел у выставах, арганізаваных Пінскай яўрэйскай суполкай:

– 2008 г. выстава групы “Арт-факт” у Дзяржаўным музеі гісторыі тэатральнай і музыкальнай культуры Рэспублікі Беларусь у Мінску.
– 2008 г. прыняў удзел у плэнэрах мастакоў, прысвечаных 65-годдзю трагедыі яўрэйскага народа, якая экспанавалася потым у г.Брэсце (Цэнтральная Выставачная зала), у вёсцы Варацэвічы Іванаўскага раёна (музей Напалеона Орды), у Мінску (музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны), а таксама у Барысаве і Бабруйску.
– 2009 г. австава у г. Бяла-Падляска (Польшча) прысвечаная трагедыі яўрэйскага народа.
– 2010 г. да 65-годдзя Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне адбылася выстава “История глазами художников”, на якой Мікалай Казлоўскі прадставіў новыя карціны, і карціны з калекцыі, прысвечанай 65-годдзю трагедыі яўрэйскага народа.

З 2006 г. М.Казлоўскі удзельнік штогадовай міжнароднай палескай выстаўкі-ярмаркі “ПИНСКИЕ ТОРГИ” і восеньскіх плэнэраў пінскіх мастакоў у вёсцы Баяры Пінскага раёна.

У 2010 г. – удзельнік выставы “Беларусь Православная” у Пінску.

Персанальныя выставы Мікалая Рыгоравіча Каздоўскага праходзяць у Музеі Беларускага Палесся ў Пінску. Так, тут былі арганізаваны выставы у лістападзе 2010 года ( жывапіс і графіка за апошнія пяць гадоў, а таксама навінкі) і у красавіку 2013 года (кветкавы вернісаж).

У лютым 2015 года у Гарадскім доме культуры (г.Пінск) была арганізавана выстава Мікалая Казлоўскага, на якой былі прадстаўлены партрэты, прысвечаныя героям Вялікай Айчыннай вайны.

Мікалай Рыгоравіч любіць свой горад, прыроду Піншчыны, кветкі, асабліва гладыёлусы. Вясною ў палісадніку каля дома па вуліцы Шаўчэнка жывуць пасаджаныя Мікалаем Рыгоравічам кветкі, якія ён увасабляе на палатне.

Служэнне яго зямлі беларускай не абмежавана. Мікалай Рыгоравіч заўсёды мае новыя планы і задумкі.

“…. От сердца шёл штришок за штришком, в каждое, особенно не сохранившееся здание вложена частица души.

“Я искренне верю, что Пинск сохранит свою неповторимость, историческое прошлое и таким же молодым встретит новое время. Видится, что пинчан всюду будут сопровождать цветы – символ красоты и мужества. Владимир Солоухин сказал: «Человек, держащий в руках цветы, плохого совершить не может». М.Р. Казлоўскі.

Працы М.Р. Казлоўскага знаходзяцца ў Італіі, Індыі, Ізраілю, Германіі, Нарвегіі, Польшчы, ЗША, Францыі, Эстоніі, Латвіі, Расіі.

Творы Мікалая Казлоўскага

  1. Николай Козловский. Живопись. Графика : каталог 2010 / авт. проекта И. Либерман  ; фото Е. Таламая. — Пинск : Пина Принт, 2010. — 20 с. : ил.
  2. Шевмер, Георгий Васильевич. Сказка седой старины : стихи /  Г. Шевмер ; иллюстрации Н. Г. Козловского. — Минск :  Логвинов,  —  28 с. : ил.
  3. Лознюха, Тамара Петровна. Зов дорог : стихи / Лознюха Т. П. ; [художник Козловский Н. Г.]. — Брест : Брестская типография, 2003. — 140 с. : ил.
  4. Козловский, Николай Григорьевич. Утраченные храмы Пинщины :  Памятники христианской культовой архитектуры ХVII – ХХ вв. : комплект из 14 открыток / Н. Г. Козловский, В. Л. Ильенков. — Пинск :  Пiнскi веснiк, 2000.

 

Аб жыцці і творчасці Мікалая Казлоўскага

  1. Козловский Николай Григорьевич // Учитель вечен на земле Полесской / [авт.-сост. И. А. Кибак]. — Минск : Тонпик, 2005. — С. 127—128.
  2. Козловский Николай Григорьевич : деятели культуры, науки и искусства Пинщины // На ладонях Припяти и Пины : литературный альманах / [авт.-сост. И. А. Кибак]. — Минск : Тонпик, 2004. — С. 125—126.
  3. Владимирова, А. Подарок к юбилею города : [о выставке пинского художника Николая Козловского в выставочном зале Музея Белорусского Полесья] / Анна Владимирова ; фото Павла Куницкого // Полесская правда. — 2017. — 9 сентября (№ 72). — С. 12.
  4. Гришковец, В. Ф. Родному городу посвящается… : [о выставке пинского художника Николая Козловского в выставочном зале Музея Белорусского Полесья] / Валерий Гришковец // Заря. — 2017. — 2 сентября (№ 99). — С. 7.
  5. Денисович, И. Городские пейзажи пинского мастера : [о выставке пинского художника Николая Козловского в выставочном зале Музея Белорусского Полесья] / Ирина Денисович ; фото Анны Веренич // Пінскі веснік. — 2017. — 5 верасня (№ 71). — С. 6.
  6. “Днепровцы” : [о выставке “Днепровцы” пинского художника Н. Козловского в городском Доме культуры] // Полесская правда. — 2016. — 21 мая (№ 41). — С. 2.
  7. Ильенков, В. Л. Галерея славы напомнила о Третьяковке… на дому : [о выставке “Днепровцы” пинского художника Н. Козловского в городском Доме культуры] / Вячеслав Ильенков ; фото автора // Пінскі веснік. — 2016. — 17 мая (№ 40). — С. 2.
  8. Гришковец, В. Ф. “Фронтовики” Николая Козловского : [в Пинском городском Доме культуры открылась выставка портретов “Фронтовики” Н. Козловского] / Валерий Гришковец //  Заря. — 2015. — 26 февраля (№ 22). — С. 4.
  9. Ильенков, В. Л. Лица и цвет города : [в Пинском городском Доме культуры открылась выставка картин Н. Козловского] / Вячеслав Ильенков // Пінскі веснік. — 2015. — 27 лютага (№ 17). — С. 1, 12.
  10. Памятаць Перамогу : [у Пінскім гарадскім Доме культуры адкрылася выстава карцін М. Казлоўскага] / служба навін “НТ” // Народная трыбуна. — 2015. — 27 лютага (№ 9). — С. 3.
  11. Куницкий, П. Защитникам Отечества посвящается : [о выставке портретов художника Н. Г. Козловского, посвященной героям Великой Отечественной войны] / Павел Куницкий // Вечерний Брест.  — 2015. — 25 февраля. — С. 2.
  12. Гришковец, В. “Мир цветов” Николая Козловского : [о выставке пинского художника Николая Козловского в выставочном зале Музея Белорусского Полесья] / Валерий Гришковец // Заря. — 2013. — 23 апреля. —  С. 2.
  13. Ильенков, В. Цветочный вернисаж, или Букет позитивных эмоций : [о выставке живописных работ Н. Г. Козловского, которая открылась в Музее Белорусского Полесья] / Вячеслав Ильенков ; фото автора // Пінскі веснік. — —  26 красавіка. —  С. 12.
  14. Плешко, Т. Художник  пинской  “Венеции” : [в выставочном зале Музея Белорусского Полесья  открылась персональная  выставка живописи и графических работ пинского художника Николая Козловского] / Татьяна Плешко ; фото Вячеслава Ильенкова //  Пінскі веснік. —  —  2 лістапада. —  С. 2.
  15. Игнатчик, В. Языком кистей и красок : [о выставке пинского художника Николая Козловского в выставочном зале Музея Белорусского Полесья] / Виктория Игнатчик //  Полесская правда. —  —  6 ноября. —  С. 8.
  16. Либерман, И. Персональная выставка Николая Козловского / И. Либерман // Карлин (Пинск). —  —  28 декабря.  —  С. 11.
  17. Гришковец, В. Родина малая – любовь большая : [о выставке пинского художника Н. Г. Козловского в Музее Белорусского Полесья] / Валерий Гришковец // Заря. — —  26 октября. —  С. 8.
  18. Козловский, Н. Он посоветовал мне рисовальный кружок : [воспоминания бывшего ученика о художнике и педагоге Евгении Петровиче Пулхове (г. ж. 1908-1992) ; родился в Барановичах, жил в Пинске] / Н. Козловский // Карлин (Пинск). —  — 20 марта. —  С. 7.
  19. Куницкий, П. Рукописные альманахи Николая Козловского / П. Куницкий // Вечерний Брест. —    —  11 января. — С. 7.
  20. Демид, И. Разноцветная палитра древнего Пинска : [пинские художники: Дмитрий  Беляев, Жанна  Воробьева, Сергей Жилевич, Николай  Козловский, Сергей  Хорошавец, Евгений Шатохин, Аркадий Шустерман] / Инна Демид // Неман. —  —  № 8. —  С. 158—165.
  21. Куницкий, П. Город и люди в рисунках художника Козловского / П. Куницкий  //  Пінскі веснік. — 2007. —  5 кастрычніка. — С. 10.
  22. Михайлюк, Е. Юбилей художника : [о выставке пинского художника Н. Г. Козловского в Музее Белорусского Полесья] / Елена Михайлюк // Пінскі веснік. — 2005. — 21 кастрычніка. — С. 10.
  23. Григорович, Т. Живописец родного города : [о выставке живописи и графики Н. Г. Козловского в Музее Белорусского Полесья] / Т. Григорович // Мясцовы час. — 2005. — 15 верасня. —  С. 7.
  24. Ильенков, В. Гражданин Пинска : [о 70-летии пинского художника Н. Г. Козловского] / Вячеслав Ильенков // Пінскі веснік. — —  28 кастрычніка. —  С. 12.
  25. Юбилейная выставка Николая Козловского : [о выставке пинского художника Н. Г. Козловского в Музее Белорусского Полесья] // Карлин (Пинск). — —  16 ноября. —  С. 12.
  26. Юргель, И. Влюбленный в Пинск : [о выставке пинского художника Н. Г. Козловского в Музее Белорусского Полесья] / И. Юргель // Полесская правда. — —  21 сентября.
  27. Славин, Л. Поделиться красотами края : [выставке Н. Г. Козловского «Полесские мотивы» в Музее Белорусского Полесья] / Леонид Славин // Пінскі веснік. — 2003. — 3 кастрычніка. — С. 3.
  28. Станкевич, Т. Признание в любви : [о выставке Н. Г. Козловского «Пинское Полесье» в Музее Белорусского Полесья] / Т. Станкевич // Полесская правда. — —  17 ноября. —  С. 4.
  29. Демид, И. Цветы и музыка едины : [о выставке живописи Н. Козловского и В. Сагановича в городском концертном зале] / Инна Демид // Варяг-пресс. — 2000. — 18 февраля.
  30. Бощук, Д. Полесья яркий талант : [о пинском художнике-графике Н. Г. Козловском] / Д. Бощук // Пінскі веснік. — — 18 верасня.
  31. Дежурко, И. Цветы уходящего лета : [о выставке пинского художника Н. Г. Козловского в городском концертном зале] / И. Дежурко // Пінскі веснік. — —  16 кастрычніка. —  С. 6.
  32. Толкачев, С. Необычное издание : [о книге Н. Г. Козловского о Пинске] / Сергей Толкачев // Пінскі веснік. — —  2 ліпеня.
  33. Толкачев, С. Возвращая историю : [в центральном холле, на втором этаже гостиницы «Припять» открылась выставка графических работ художника и педагога СШ № 3 Н. Г. Козловского] / С. Толкачев ; фото В. Мелешенко // Пінскі веснік. — 1995. — 4 лістапада.
  34. Боровиков, В. Песня родного края : [о выставке пейзажных рисунков пинского художника Н. Г. Козловского] / В. Боровиков // Полесская правда. — — 28 октября.
  35. Мацкевич, Василий. Старейший художник Пинска открыл свою персональную выставку : [выставка живописи и графики Н. Г. Козловского посвящена 920-летию г. Пинска] / Василий Мацкевич // Медиа-Полесье [Электронный ресурс]. — Режим доступа: https://media-polesye.by/news/stareyshiy-hudozhnik-pinska-otkryl-svoyu-personalnuyu-vystavku-41487 . — Дата доступа: 10.04.2018.
  36. Юбилейная выставка пинского художника Николая Козловского : [видео] // ТРК Пинск [Электронный ресурс]. — Режим доступа: https://www.youtube.com/watch?v=Ih0ieC_Y6Do . — Дата доступа: 10.04.2018.

[свернуть]
Капусцінскі Рышард

Рышард Капусцінскі, будучы сваім сярод сусветнай пісьменніцкай эліты, зусім невядомы на яго малой радзіме, у Пінску. Вядомы журналіст, пісьменнік і паэт Рышард Капусцінскі нарадзіўся 4 сакавіка 1932 г. у Пінску. Некалькі гадоў сям’я Капусцінскіх жыла на вул. Балотнай (сёння вул. Суворава, д. 43). Маленькаму Рысеку добра запомніліся “паходы з мамай па марожанае” ў вядомую “цукерню” даваеннага Пінска — кандытарскую Грыгаровіча на вул. Касцюшкі (сёння вул. Леніна, д. 35).

Рышард вучыўся ў польскай школе № 5, дзе настаўнічаў яго бацька. Капусцінскі жыў у Пінску да 1942 г. Ён скончыў Варшаўскі ўніверсітэт і атрымаў ступень па гісторыі. Яго першым месцам працы стала маладзёжная газета “Sztandar Mlodych”, адкуль яго звольнілі за адважны рэпартаж аб новым сталеплавільным заводзе. Пазней за гэты ж артыкул яму прысудзілі “Залаты крыж”.

У 1962 г. польскае агенцтва PAP накіравала Капусцінскага сваім замежным карэспандэнтам у краіны трэцяга свету, і журналіст аб’ездзіў Афрыку, Лацінскую Амерыку і Блізкі Ўсход. Рышард Капусцінскі быў сведкай дваццаці сямі рэвалюцый, дванаццаці войн, дванаццаць разоў прысуджаўся да смерці…

Дзякуючы сваім яркім рэпартажам з гарачых кропак планеты Рышард Капусцінскі набыў сусветную вядомасць. Ён меў мноства ўзнагарод і ганаровых званняў: лепшы польскі журналіст XX ст., ганаровы прафесар Варшаўскага ўніверсітэта, уладальнік прэміі Прынца Астурыйскага “За творчасць, якая спрыяе збліжэнню розных народаў і культур”.

Капусцінскі напісаў некалькі кніг аб сваіх вандраваннях, якія перакладаліся на замежныя мовы. Сусветную славу Рышарду прынесла кніга аб працвітанні і падзенні цара Хайле Селас’е ў Эфіопіі “Цар” (1978) і кніга пра двор шаха Рэзы Пехлеві ў Іране — “Шахиншах” (1982). У кнізе аб Афрыцы “Эбен” (1998) Рышард Капусцінскі ўжо з самых першых старонак распавядае чытачу аб Афрыцы і … дзяцінстве ў Пінску. Першы афрыканскі водар, які застае вандроўніка яшчэ ў аэрапорце, пісьменнік параноўвае з водарам свайго дзяцінства, а іменна — “Каланіяльнага магазіна” на вул. Пераца, у якім прадавалі заакіянскія духмяныя прыправы. У 1989-1991 гг. Капусцінскі вандраваў па СССР. Створаны на аснове гэтага падарожжа раман “Імперыя”, у 1994 г. быў апублікаваны на рускай мове ў маскоўскім часопісе “Знамя”. Раман адчыняецца раздзелам “Пінск, 39”, дзе вачыма сямігадовага хлопчыка апісаны жахі пачатку ІІ-ой  сусветнай вайны: бамбёжка, паніка, страх невядомасці і, канешне, даваенны Пінск.

Літаратурныя вартасці твораў Капусцінскага Рышарда вельмі высокія,  аўтар двойчы намінаваўся на сушуканне Нобелеўскай прэміі. Лебядзінай песняй усёй творчасці, як запэўніваў сам пісьменнік, павінна была стаць кніга пра Пінск. Ён доўга і грунтоўна рыхтаваўся да яе напісання. Збіраў пра горад свайго дзяцінства ў букіністычных магазінах старыя фатаграфіі, дакументы, альбомы, газетныя публікацыі. У рабочым кабінеце варшаўскай кватэры пісьменніка на самым відным месцы ляжалі матэрыялы з яго занатоўкамі пра Пінск і пра Палессе.

У канцы 1970-х Капусцінскі супрацоўнічаў з часопісам “Kultura”. У 1981 г. ён далучыўся да руху “Салідарнасць” і пазбавіўся працы ў афіцыйнай прэсе, але ён пісаў эсэ для замежных выданняў, у тым ліку, для амерыканскіх газет і часопісаў.

Напрыканцы жыцця Рышард Капусцінскі выдаў два паэтычных зборніка: “Notes” (“Запісная кніжка”) (2005) і  “Prawa natury” (“Закон прыроды”) (2006). Землякі паэта па геаграфіі і браты па паэзіі, Валерый Грышкавец і Анатоль Шушко, пераклалі выбраныя вершы з гэтых зборнікаў на рускую і беларускую мовы, і ў Беларусі выйшла кніга “Вяртанне”, якая дазваляе беларускаму чытачу зірнуць на паэтычную спадчыну Капусцінскага.

Чытаючы кнігі, артыкулы і інтэрв’ю Рышарда Капусцінскага, здзіўляешся таму, што сентыментальныя ўспаміны аб даваенным Пінску і аб Палессі пранізваюць усю яго творчасць. Стаўшы прызнаным пісьменнікам, Капусцінскі ніколі не цураўся сваіх палескіх каранёў.  Куды б яго ні закідваў рэпарцёрскі лёс, ён заўжды помніў аб краі свайго дзяцінства, смуткаваў па родным горадзе і быў рады любой сустрэчы з землякамі.

Адказваючы ў адным з інтэрв’ю на пытанне пра галоўную тэму сваёй творчасці, пісьменнік сказаў: “Я родам з Пінска, з Палесся. Можна сказаць, з правінцыі Еўропы. Можа таму мне падабаецца быць у краінах “трэцяга свету”. Паміж паездкай у Парыж ці Конга я заўжды выбіраў Конга, Уганду…Яны мне напамінаюць дзяцінства. У Афрыцы, Азіі і Лацінскай Амерыцы я заўжды шукаў сваё Палессе”.

Капусцінскі прыязджаў на малую радзіму у 1997 г. на 900-годдзе Пінска. Апошні раз ён быў у Пінску ў 1999 г. з групай польскага тэлебачання, калі рэжысёр Пётр Залускі здымаў дакументальны фільм “Другі каўчэг Ноя”, прысвечаны нашаму земляку, пра яго дзяцінства і юнацтва: вулачкі старога Пінска, раку Піну, могілкі на вул. Спакойная, дзе пахавана бабуля пісьменніка.

23 студзеня 2007 г. завяршылася “вялікая вандроўка” “караля рэпартажу”  даўжынёю амаль у 75 год. У гэтым жа годзе на хаце, дзе нарадзіўся Рышард Капусцінскі, была ўсталявана мемарыяльная дошка. У цырымоніі адкрыцця мемарыяльнай дошкі прымалі ўдзел удава і дачка Капусцінскага.

Наступныя радкі Рышарда Капусцінскага я застаўляю без каментарыяў.

Калі тваё сэрца боль раздзірае,
Пачынаеш адчуваць сэрца.
Калі твае вочы слепнуць,
Пачынаеш адчуваць вочы
Калі твая памяць тоне ў цемры,
Пачынаеш адчуваць памяць.

Вершы —
астылае полымя

Магчыма
самае мудрае выказванне
— маўчанне?

З літаратурнай спадчыны Капусцінскага Рышарда

  1. Kapuscinski, Ryszard. Notizen eines Weltburgers / Ryszard Kapuscinski ; aus dem Polnischen von Martin Pollack. — Berlin : Eichborn, 2007. — 295, [1] s.
  2. Kapuscinski, Ryszard. Busz po polsku /  Kapuscinski. — Warszawa. :  Czytelnik, 2007. — 132 s.
  3. Kapuscinski, Ryszard. Chrystus z karabinem na ramieniu /  Kapuscinski. — Warszawa. :  Czytelnik, 2007. — 164 s.
  4. Kapuscinski, Ryszard. Gdyby cala Afryka… /  Ryszard Kapuscinski. — Warszawa :  Agora SA, 2011. — 408 s.
  5. Kapuscinski, Ryszard. Kirgiz schodzi z konia. Chrystus z karabinem na ramieniu /  Ryszard Kapuscinski. — Warszawa :  Czytelnik, 1990. — 239 s. — (Wrzenie swiata).
  6. Kapuscinski, Ryszard. Lapidarium /  Ryszard Kapuscinski. — Warszawa. :  Czytelnik, 2007. — 171 s.
  7. Kapuscinski, Ryszard. Podroze z Herodotem /  Ryszard Kapuscinski. — Krakow :  Znak, 2007. — 262 s.
  8. Kapuscinski, Ryszard. Rwacy nurt historii :  Zapiski o XX I XXI wieku /  Ryszard Kapuscinski. — Krakow :  Znak, 2007. — 211s., [18] l. il.
  9. Kapuscinski, Ryszard. Szachinszach /  Ryszard Kapuscinski. — Warszawa. :  Czytelnik, 2003. — 167 s.
  10. Kapuscinski, Ryszard. Wojna futbolowa. Jeszcze dzien zycia /  Ryszard Kapuscinski. — Warszawa :  Czytelnik, 1990. — 343 s. — (Wrzenie swiata).
  11. Kapuscinski, Ryszard. Ze swiata /  Ryszard Kapuscinski. — Krakow :  Wydawnictwo Znak, 2008. — 238 s.
  12. Kapuscinski, Ryszard. Сesarz / Ryszard Kapuscinski. — Warszawa. :  Czytelnik, 2003. — 156 s.
  13. Капусцінскі, Рышард. Чорнае дрэва : афрыканская ліхаманка / Рышард Капусцінскі ; пер. з польскае Яўгена Салейчука. — Вільня : І. П. Логвінаў, 2016. — 345, [2] с.
  14. Капустинский, Рышард. Стихи / Рышард Капустинский // Белой вежи свет : сборник поэзии Брестчины в переводах Валерия Гришковца. — Минск : Літаратура і Мастацтва, 2010. — С. 19—23.
  15. Капусцінскі, Рышард. Імперыя / Рышард Капусцінскі ; пераклад з польскай Яўгена Салейчука. — Мінск : П. Логвiнаў, 2009. — 344 с. — (Кнiгарня «Наша Нiва»).
  16. Капусцiнскi, Рышард. Вяртанне  :  вершы : пераклад  з польскае /  Р. Капусцінскі ; уступ. арт. І. Дзямід ; уклад.: В. Грышкавец [і інш.] ; пер. на бел. мову А. Шушко, пер. на рус. мову В. Грышкаўца. — Мінск :  Литература и Искусство,  —  111 с.
  17. Капустинский, Рышард. Попытка поймать неуловимое : [стихотворения] / Рышард Капустинский ; пер. В. Гришковца // Нёман. — 2007. — № 8. — С. 110–113.
  18. Капустинский, Ришард. Первые встречи (1939 – 1967). Пинск, 39 : отрывок из книги “Империя” / Ришард Капустинский // Піншчына літаратурная : літаратурна-мастацкі зборнік / [рэдкал.: М. І. Ляшук (гал. рэд.) і інш. ; прадм. В. І. Локун ; уступ. арт. І. Д. Чараўко]. — Пінск : Пінскі веснік, 1999. — С. 79—80.

Аб жыццi i творчасцi Р. Капусцiнскага

  1. Капусцінскі Рышард // Знакамітыя ўраджэнцы Пінскай зямлі : біябібліяграфічны слоўнік / Пінская гарадская цэнтралізаваная бібліятэчная сістэма ; адззел бібліятэчнага маркетынгу. — Пінск, 2009. — С. 14.
  2. Рышард Капусцінскі (1932 – 2007) // Літаратурная карта Берасцэйшчыны / [рэд. і уклад. А. Крэйдзіч]. — Брэст : Брэсцкая друкарня, 2008. — С. 459—461.
  3. Марголіна, Р. Паэт на лініі фронту / Р. Марголіна // Памяць. Пінск : гісторыка-дакументальная хроніка. — Мінск : БЕЛТА, 1998. — С. 516.
  4. Хакімава, А. Ён і ў Афрыцы шукаў Пінск : [у Пінскай цэнтральнай гарадской бібліятэцы адбылася прэзентацыя беларускамоўнага выдання кнігі Р. Капусцінскага “Чорнае дрэва. Афрыканская ліхаманка”] / Антаніна Хакімава // Вечерний Брест. — 2016. — 13 мая. — С. 8.
  5. Захаров, Игнат. Незабвенный “король репортажа” / Игнат Захаров // Пінскі веснік. — 2012.  — 30 сакавіка (№ 26). — С. 8.
  6. Демид, Инна. Вместо памятника – дорога… / Инна Демид // Пінскі веснік. — 2012. — 20 студзеня (№ 6). — С. 3.
  7. Ильенков, Вячеслав. Приглашение в мир без горизонтов : [о выставке «Паэт рэпартажу» в Музее Белорусского Полесья] / В. Ильенков // Пінскі веснік. — 2010. — 4 чэрвеня (№ 44).  — С. 10.
  8. Куницкий, П. Поэт репортажа : [о выставке, посвященной Р. Капустинскому в Музее Белорусского Полесья] / Павел Куницкий // Вечерний Брест. — 2010. — 28 мая.
  9. Гришковец, В. Нобелевский номинант из Пинска / В. Гришковец // Заря. —  — 4 сентября (№ 99). — С. 17.
  10. Гришковец, В. Нобелевский номинант из Пинска / В. Гришковец // Заря. — 2008. — 30 августа. — С. 8.
  11. Кривецкий, Л. Возвращение Рышарда Капустинского : [о книге стихов Р. Капустинского «Вяртанне»] / Леонид Кривецкий // Нёман. — 2008. — № 4. — С. 190.
  12. Бугаёў, Д. Пасмяротнае вяртанне на радзiму : [пра кнiгу вершаў Р. Капусцiнскага «Вяртанне»] // Полымя. — 2008. — № 3. — С. 174—178.
  13. Побединская, С. В город родной возвратился… / С. Побединская // Пінскі веснік. —  — 29 лютага (№ 17). — С. 1.
  14. Карлюкевіч, А. Падарожжа па вуліцах Пінска : [вандроўка з паэтам Валерыем Грышкаўцом па гістарычных мясцінах Пінска, успамін пра падзеі, якія з імі звязаны, знакамітых асоб, якія наведвалі Пінск] // Беларусь. Belarus. — 2008. — № 1. — C. 32—34.
  15. Ильенков, В. Признание. Возвращение. Память / В. Ильенков // Пінскі веснік.  — 2007. — 28 верасня (№ 76). — С. 1.
  16. Андреева, Н. Просто писатель и журналист : [об открытии мемориальной доски Р. Капустинскому в Пинске] / Надежда Андреева // Мясцовы час. — 2007. — 27 верасня. — С. 3.
  17. Гришковец, В. Сближал народы и культуры / В. Гришковец // Пінскі веснік. — 2007. — 29 чэрвеня (№ 50). —  С. 12.
  18. Гришковец, В. Свидетель 27-ми революций / В. Гришковец // Заря.  — 2007. — 10 марта (№ 28). —  С. 7.
  19. Иванова, И. Долгая дорога домой / И. Иванова, П. Куницкий // Вечерний Брест. — 2007. — 9 марта. — С. 6.
  20. Ярошук, В. Великий поляк из Пинска / В. Ярошук // Мясцовы час. — 2007. — 8 сакавіка. — С. 2.
  21. Демид, И. Встречи с Рышардом Капустинским / И. Демид // Пінскі веснік.  — 2007.  — 2 сакавіка (№ 18).  — С. 4.
  22. Демид, И. Гений, чувствовавший новость / Инна Демид // Вечерний Брест. — 2007. — 2 февраля. — С. 6.
  23. Демид, И. Упражнения для памяти / Инна Демид // Вечерний Брест. — 2005. — 2 марта. — С. 3.
  24. Старосельская, К. Мир по Капущинскому : [о книге Р. Капущинского «Чёрное дерево»] / Ксения Старосельская // Знамя. — 2003. — № 6. — С. 228—231.
  25. Ильенков, В. На пульсе жизни планеты : [о Р. Капустинском] / В. Ильенков // Пінскі веснік. — 2000. — 21 студзеня.
  26. Вуйвич, М. Автор книги – уроженец Пинска : [о выходе книги «Император» Р. Капустинского] / М. Вуйвич // Пінскі веснік. — 1992. — 30 верасня.
  27. Капущинский, Рышард // Википедия : свободная энциклопедия [Электронный ресурс]. — Режим доступа: https://ru.wikipedia.org/wiki/Капущинский,_Рышард . — Дата доступа: 10.04.2018.
  28. Дом, в котором родился Рышард Капустинский // История Пинска [Электронный ресурс]. — Режим доступа: http://www.pinsk-history.ru/katalog?catid=0&id=309 . — Дата доступа: 10.04.2018.
  29. Лашкевіч, Кастусь. TUTэйшыя ў свеце. “Герадот нашага часу”, які шукаў Пінск у Афрыцы / Кастусь Лашкевіч [Электронны рэсурс]. — Рэжым доступу: https://news.tut.by/kaleidoscope/214849.html . — Дата доступу: 10.04.2018.

[свернуть]
Карповіч Лявонцій

Будучы архімандрыт Ляонцій – у міры Лонгін Фёдаравіч Карповіч – нарадзіўся ў Пінску каля 1580 года. Паходзіў з сям’і пінскага пратапопа. Вучыўся будучы вызнаўца веры Хрыстовай, на думку даследчыкаў, у Астрогу альбо ў Вільні. У паэтычным творы “Лямант”, прысвечаным памяці айца Ляонція, ёсць радкі, якія сведчаць пра цяжкія матэрыяльныя ўмовы яго навучання : “Он о нищих, убогих старанье мел, о вдовах, маючи и свм выхованье с жебранины ненъдзной” (ён выяўляў клопат пра жабракоў, убогіх, удоў, бо і сам быў выхаваны з дапамогай мізэрнай міласціны). Лангін Карповіч валодаў глыбокімі ведамі ў багаслоўі, дыялектыцы, логіцы, рыторыцы, валодаў некалькімі мовамі і пры гэтым вызначаўся пакорнай набожнасцю і руплівасцю да веры Праваслаўнай.

На пачатку XVII стагоддзя ўніяты захапілі Свята-Троіцкі манастыр у Вільні і выцеснілі існуючае пры ім праваслаўнае брацтва, арганізаваўшы замест яго сваё ўніяцкае. Яны намагаліся прысвоіць усе маёмасныя і юрыдычныя правы праслаўнага брацтва. Спрабуючы абараніць правы Віленскага праваслаўнага брацтва ад несправядлівых замахаў уніятаў, Лонгін Карповіч разам з некаторымі іншымі братчыкамі выпраўляецца ў студзені 1609 года ў Варшаву на пасяджэнне сойму. Лонгін Карповіч паўстае тут перад намі як актыўны міранін, якога сярод іншых віленцаў патрыяршы экзарх Кіеўскай мітраполіі пратапоп Нестар Казменіч ставіць у прыклад у сваім пасланні да пінскага духавенства ад 4 студзеня 1609 года.

Вярнуўшыся з Варшавы, Лонгін Карповіч працягвае сваю энергічную дзейнасць па абароне Праваслаўя. У прыватнасці, ён узначальвае друкарню Віленскага праваслаўнага брацтва, у якой у 1610 годзе выходзіць знакамітая кніга Максіма (у манашастве Мялеція) Сматрыцкага “Фрынас, або Плач адзінокай кафалічнай апостальскай Усходняй Царквы з тлумачэннем догматаў веры”. Аўтар дае выразную карціну страшэннага заняпаду веры і набожнасці ў папскай сталіцы – Рыме і заклікае адступнікаў ад ісціны апамятавацца і пакаяцца, вярнуцца да сваёй Маці-Царквы, якая іх нарадзіла і выхавала, і адпрэчыць усе рымскія ерасі і аблуды. Кніга зрабіла глыбокае ўражанне як на праваслаўных, так і на праціўнікаў Праваслаўя, якія абрынулі ўсё сваё абурэнне і раз’юшанасць на выдаўцоў. У Вялікую Суботу 7 красавіка 1610 года ў друкарні быў учынены вобыск, падчас якога галоўнага друкара і карэктара Лонгіна Карповіча арыштавалі, а затым без суда і следства кінулі ў турму. Два гады вызнаўца правёў у кайданах, яго вадзілі з аднаго суда на другі, пераводзілі з адной турмы ў другую, штодня ўчынялі допыты, білі, здзекаваліся, прымушаючы адмовіцца ад Праваслаўя і прыняць унію, але ён непахісна адстойваў права народа захаваць роднае Праваслаўе. На целе святога падзвіжніка ад кайданоў утварыліся язвы, сляды якіх заўважныя былі нават пасля яго праведнага спачыну.

Не зламіўшы трываласці падзвіжніка, яго выпусцілі з турмы. Ён вярнуўся да сваіх паплечнікаў, стаўшы шырока вядома як адважны вызнаўца і пакутнік за веру. Неўзабаве Лонгін Карповіч прыняў манашаскі пострыг з імем Ляонцій і дзякуючы свайму высокаму аўтарытэту стаў на чале Віленскага Свята-Духавага манастыра ў сане архімандрыта. Пры ім ў абіцелі быў уведзены статут агульнага манашаскага жыцця паводле чыну свяціцеля Васілія Вялікага. Нягледзячы на падарванае ў турме здароўе архімандрыт Ляонцій з нязменнай энергіяй працягвае сваю пастырска-асветніцкую дзейнасць. У брацкай друкарні, якую ён па-ранейшаму ўзначальвае, выдаюцца новыя кнігі “Евангелле навучальнае”, Малітваслоў, Службоўнік, Трэбнік, “Вертаград душэўны” святагорца Фікарды. У апошнім выданні змешчана прадмова архімандрыта Ляонція Карповіча. Узначальваючы Свята-Духаў манастыр і праслаўнае брацтва, архімандрыт Ляонцій становіцца яшчэ і рэктарам брацкай школы, выхоўваючы моладзь у духу вернасці Праваслаўю.

Як і раней, яму даводзілася цярпець шматлікія крыўды ад уніятаў Свята-Троіцкага манастыра, якія, карыстаючыся блізкай адлегласцю, амаль штодня кідалі ў манахаў Свята-Духавага манастыра камяні, выпускалі стрэлы. Падчас аднаго з такіх нападаў у 1614 годзе архімандрыт Ляонцій ледзь застаўся жывы: пінскі ўніяцкі епіскап Паісій Анікеевіч і вядомы ўніяцкі дзеяч Іасафат Кунцэвіч, знаходзячыся ў Свята-Троіцкім манастыры, сталі кідаць цэглу ў архімандрыта Ляонція і сур’ёзна паранілі яго.

 Увесь час, вольны ад працы і богаслужэння, архімандрыт Ляонцій праводзіў у келейнай малітве. Ён настолькі любіў малітву, што плакаў, калі яму даводзілася перапыняць малітву дзеля зямных спраў, хоць і гэтыя зямныя справы патрэбныя былі для абароны Святой Царквы.

Шмат сіл архімандрыт Ляонцій аддаваў арганізацыі манашаскага жыцця ў родным Свята-Духавым манастыры, які дзякуючы менавіта яго намаганням неўзабаве стаў на чале ўсіх праваслаўных манастыроў Вялікага княства Літоўскага.

Усім праваслаўным віленцам архімандрыт Ляонцій быў вядомы як боганатхнёны прапаведнік. Яго пропаведзі высока уанілі не толькі праваслаўныя, але літаральна былі “залатымі” і для езуітаў, якія скуплялі іх за золата, каб спаліць. Менавіта таму з вялікага мноства яго пропаведзяў да нас дайшло толькі тры, прычым такія, у якіх няма ніякай антыўніяцкай палемікі. Праваслаўныя лічылі архімандрыта Ляонція падобным па красамоўству да Залатавуста.

У 1620 годзе Вялікае княства Літоўскае наведаў Іерусалімскі патрыярх Феафан, які пагадзіўся рукапалажыць для Правслаўнай Царквы мітрапаліта і чатырох епіскапаў. Паміж абраных на епіскапскае служэнне быў і архімандрыт Ляонцій (Карповіч), які быў нарачоны епіскапам Брэсцкім і Уладзімірскім. Аднак цяжкая хвароба не дазволіла Віленскаму архімандрыту адправіцца ў Кіеў для хіратоніі. Прадчуваючы блізкую смерць, архімандрыт Ляонцій па просьбе брацтва пасылае да патрыярха свайго пастрыжаніка інака Мялеція Сматрыцкага. Прабыўшы некалькі месяцаў у Кіеве, Сматрыцкі вярнуўся ў Вільню ў сане архіепіскапа і ўжо не застаў жывым свайго настаўніка : 24 верасня 1620 года ён спачыў, а цела яго застаецца непахаваным шэсць тыдняў. Архіепіскап Мялецій адслужыў адпяванне прападоббнага Ляонція 2 лістапада 1620 года.  У сваім слове на пахаванне ён адзачыў нятленнасць яго пачэсных мошчаў : “Сведчаннем цярплівасці гэтага святога вызнаўца і пакутніка служаць самі язвы, намуляныя кайданамі на гэтым пачэсным целе, якое хоць ўжо шэсць тыдняў застаецца мёртвым, але благадаццю існага ў ім Прасвятога і Жыватворчага Духа захоўваецца непашкоджаным і без паху тлення”.

У тым самым 1620 годзе ў брацкай друкарні Свята-Духава манастыра была выдадзена паэма “Лемент у света убогих на жалостное преставление святолюбивого…отца Леонтия Карповича”, у якой архімандрыт Ляонцій характарызуецца як святы падзвіжнік и вызнаўца Праваслаўя.

Ушанаванне прападобнага Ляонція  як святога ўгодніка было распаўсюджана не толькі ў Вільні, але і за яе межамі. У 1633 годзе студэнты Кіеўскай духоўнай калегіі віталі свяціцеля Пятра (Магілу)  з яго ўзыходам на мітрапалічы прастол. У прывітальным тэксце, які быў яму прысвечаны, ёсць такія словы : “Цяпер пажадай толькі выправіцца ў Вільню і іншыя гарады рускага і літоўскага свету і ўбачыш, як сустрэнуць цябе з радасцю тыя, кім поўныя былі вязніцы, поўныя былі ратушы, поўныя былі вязнічныя сутарэнні за найчысцейшую ўсходную веру, як сустрэнуць цябе і правядуць да свайго кіраўніка ў прыгнёце, правадыра ў веры ісцінай, падобнага да Залатавуста ў красамоўстве, – за некалькі гадоў перад гэтым спачылага архімандрыта Ляонція Карповіча. Убачыўшы нятленныя мошчы яго, убачыўшы бліжніх, за веру пацярпелых, ты адчуеш, якою вялікаю справаю паслужыў ты няшчаснаму народу нашаму. Гэтыя словы пра нятленнасць мошчаў былі сказаны праз 13 гадоў пасля спачыну архімандрыта Ляонція. Святы прападобнамучанік Афанасій, ігумен Брэсцкі, у сваім “Дыярыушы” таксама называе архімандрыта Лялнція святым : “Месцічы гаротныя з Любліна, Сокаля, Оршы, Пінска, Бельска, Кобрына, Берасця і з іншых гарадоў і мястэчак слёзна лямантуюць, што не маюць ужо і людзей, з якімі б цэрквы свае дагледзіць маглі. Не стала айца і мужа святога Ляонція Карповіча, архімандрыта Віленскага…”.

Надалей, аднак, склаліся неспрыяльныя абставіны для шанавання архімандрыта Ляонція. Калі нават мошчы святых мучанікаў Антонія, Іаана і Яўстафія давялося схаваць ад уніятаў у пячору, дзе яны знаходзіліся больш за 50 гадоў, то нядзіўна, што адкрытае ўшанаванне архімандрыта Ляонція (Карповіча) спынілася. Аднак у царкоўнай гісторыі захавалася яго імя як вызнаўца, мужнага абаронца Праваслаўнай веры.

Пра яго падвіжніцкае служэнне Святой Царкве падрабязна апавядае мітрапаліт Макарый (Булгакоў) у сваёй шматтомнай “Истории Русской Церкви ”. Імя прападобнага Ляонція згадваецца сярод іншых святых архімандрытам Леанідам (Кавеліным) у яго кнізе “Святая Русь”.

15 мая 2011 года адбылося царкоўнае праслаўленне прападобнага Ляонція, архімандрыта Віленскага, вызнаўца. Урачыстасці адбыліліся ў Свята-Петра-Паўлаўскім саборы Мінска, у заснаванні якога ў пачатку XVII стагоддзя прымаў непасрэдны ўдзел святы Ляонцій.

З літаратурнай спадчыны Лявонція Карповіча

  1. Карповіч, Л. Казанне на пахаванні / Лявонцій Карповіч ; пер. з пол. А. Бразгунова // Літаратура XVII — XVIII стагоддзяў / [укл. А. У. Бразгунова, С. Л. Гараніна] ; навук. рэд. В. А. Чамярыцкі. — Мінск : Мастацкая літаратура,    —  С. 82—98.  — (Залатая калекцыя беларускай літаратуры ; т. 2).
  2. Карповіч, Л. Казанне на Ператварэнне / Лявонцій Карповіч // Анталогiя даўняй беларускай лiтаратуры :  XI — перш. палова XVIII ст. /  НАН Беларусi, Iн-т лiтаратуры. — Мінск :  Беларуская навука,  — С. 647—655.
  3. Карповіч, Л. Казанне перад Раством / Лявонцій Карповіч // Анталогiя даўняй беларускай лiтаратуры :  XI — перш. палова XVIII ст. /  НАН Беларусi, Iн-т лiтаратуры. — Мінск :  Беларуская навука,  — С. 655—664.

Аб жыцці і творчасці Лявонція Карповіча

  1. Карповіч Лявонцій / Г. А. Фатыхава // Культура  Беларусі : энцыклапедыя : [у 6 т.]. —Мінск, 2013. — Т. 4. — С. 387.
  2. Карпович Леонтий / В. Н. Сосновский // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2009. — Т. 1. Кн. 1 : Брестская область. — С. 449.
  3. Лявонцій Карповіч / Любоў Ляўшун // Вялікае Княства Літоўскае : энцыклапедыя : у 2 т. — Мінск, 2007. — Т. 2. — С. 234.
  4. Карпович Леонтий / Л. В. Левшун // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2006. — Т. 3. — С. 890—891.
  5. Карповіч Лявонцій / Л. В. Ляўшун // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 1999. — Т. 8. — С. 97.
  6. Карповіч Лявонцій / Л. Ляўшун  // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі : у 6 т. — Мінск, 1997. —  Т. 4. — С. 126.
  7. Карповіч Лявонцій / С. А. Андраюк  // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. — Мінск, 1985. — Т. 2. — С. 695.
  8. Карповіч Лявонцій // М. Б. Батвіннік, Г. Я. Галенчанка // Мысліцелі і асветнікі Беларусі, Х — ХІХ стагоддзі : энцыклапедычны даведнік. — Мінск : Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1995. — С.  223—224.
  9. Рублеўская, Л. І. Святы шлях братчыка Лонгіна. Лявонцій Карповіч (каля 1580—1620) / Людміла Рублеўская // 500 гадоў беларускага кнігадрукавання : артыкулы, эсэ, вершы / [укл. А. Бадака і В. Шніпа]. — Мінск, 2017. — С. 117—120.
  10. Преподобный Леонтий, архимандрит Виленский : [Леонтий Карпович (около 1580—1620), род. в г. Пинске] // Православные святые земли Белорусской = Праваслаўныя святыя зямлі Беларускай = Orthodox saints of the Belarusian Land / [сост.: прот. Ф. Кривонос, Л. Анцух]. — Минск : Четыре четверти, 2014. — С. 42—43. — (Наши духовные ценности).
  11. Саверченко, И. В. Памятники литературы Беларуси X—XVIII веков / И. В. Саверченко. — Минск : Беларуская Энцыклапедыя iмя Петруся Броўкi, 2013. — 462, [1] с.
  12. Рублевская, Л. И. Святой путь братчика Лонгина. Леонтий Карпович (ок. 1580 — 1620) : [ист. эссе] / Л. Рублевская // Рыцари и дамы Беларуси : ист. очерки / Людмила Рублевская. — Минск : Мастацкая літаратура, 2013. — С. 84—89.
  13. Карпович Леонтий (светское имя Лонгин, Логин) : вучоныя-ураджэнцы Піншчыны // Ученые Пинщины / [авт.-сост.: И. А. Кибак, П. Н. Синкевич, В. В. Василевицкий]. — Пинск : Пинская региональная типография, 2012. — С. 57.
  14. Карский, Е. Ф. Произведения религиозно-богословского характера : слова и речи : [о жизни и деятельности Леонтия Карповича] / Е. Ф. Карский // Белорусы : в 3 т. / Е. Ф. Карский ; [коммент.: Т. И. Вабищевич, В. М. Казберука, О. П. Кричко]. — Минск : Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — Т. 3. Кн. 2 : Очерки словесности белорусского племени. — С. 131—136. — (Помнікі гістарычнай думкі Беларусі).
  15. Лявонцій Карповіч // Гісторыя беларускай літаратуры XI — XIX стагоддзяў : у 2 т. /  НАН Беларусi, Iн-т лiтаратуры ; [рэдкал.: У. В. Гніламёдаў і інш.]. — 2-е выданне. —  Мінск :  Беларуская навука. — 2007. —  Т. 1 : Даўняя  літаратура ХІ – першая палова XVIII стагоддзя. —  С. 565—586.
  16. Карповіч Лявонцій : дзеячы культуры, навукі і рэлігіі, якія нарадзіліся на Піншчыне // На ладонях Припяти и Пины : литературный альманах / [авт.-сост. И. А. Кибак]. — Минск : Тонпик, 2004. — С. 9.
  17. Лявонцій Карповіч / Аляксей Шынкевіч // Памяць. Пінскі раён : гісторыка-дакументальная хроніка. — Мінск : БЕЛТА, 2003. — С. 77.
  18. Сматрыцкі, Мялецій. Казанне на пахаванне Лявонція Карповіча / Мялецій Сматрыцкі // Анталогiя даўняй беларускай лiтаратуры :  XI — перш. палова XVIII ст. /  НАН Беларусi, Iн-т лiтаратуры. — Мінск :  Беларуская навука,  — С. 635—645.
  19. Лявонцій Карповіч // Анталогiя даўняй беларускай лiтаратуры :  XI — перш. палова XVIII ст. /  НАН Беларусi, Iн-т лiтаратуры. — Мінск :  Беларуская навука,  — С. 646.
  20. Яскевіч, А. А. Падзвіжнікі і іх святыні : духоўная культура старажытнай Беларусі / Алена Яскевіч. — Мінск : Полымя, 2001. — 368 с.
  21. Левшун, Л. В. История восточнославянского книжного слова ХІ — XVII вв. : [Л. Карпович] / Л. В. Левшун. — Минск : Экономпресс, 2001. —  С. 100—105.
  22. Левшун, Л. В. Леонтий Карпович : жизнь и творчество / Л. В. Левшун ; Ин-т литературы им. Я. Купалы. — Минск : Экономпресс, 2001. — 287 с.
  23. Левшун, Л. В. Очерки истории восточнославянской средневековой книжности : эволюция творческих методов : [Л. Карпович] / Л. В. Левшун. — Минск : Европейский гуманитарный университет, 2000. — С. 112—116.
  24. Пісьменнік, педагог, царкоўны дзеяч : [пра Лявонція Карповіча] / М. Саўчанка // Памяць. Пінск : гісторыка-дакументальная хроніка. — Мінск : БЕЛТА, 1998. — С. 145.
  25. Саверчанка, І. В. Сінтэз вусна-паэтычных і літаратурных традыцый / І. В. Саверчанка // Старажытная паэзія Беларусі, ХVI — першая палова XVII ст. / Саверчанка І. В. — Мінск : Навука і тэхніка, 1992. — С. 75—92.
  26. Лямент на преставленіе Леонтіа Карповича // Старажытная паэзія Беларусі, ХVI — першая палова XVII ст. / Саверчанка І. В. — Мінск : Навука і тэхніка, 1992. — С. 150—164.
  27. Леонцій Карповіч // Хрэстаматыя па старажытнай беларускай літаратуры : вучэбны дапаможнік для філал. ф-таў выш. навуч. устаноў / склад. А. Ф. Коршунаў ; Ін-т літаратуры імя Я. Купалы. — Мінск : Дзяржвучпедвыд, 1990. — С. 286—287.
  28. Харлампович, К. В. История белорусской дооктябрьской литературы / К. В. Харлампович. — Минск : Наука и техника, 1977. — С. 172—174, 224.
  29. Суша, А. А. Вяртанне першага “Буквара” / Алесь Суша // Беларускі гістарычны часопіс. — 2018. — № 4. — С. 4—13, вокл.
  30. Ільянкова, С. Святыя паслядоўнікі : [пра праваслаўных святых Афанасія Філіповіча і Лявонція Карповіча] / Станіслава Ільянкова // Пінскі веснік. — 2017. — 4 жніўня (№ 62). — С. 4.
  31. Левшун, Л. Преподобный Леонтий (Карпович) / Любовь Левшун // Врата небесные. — 2011. — № 10. — С. 13—16.
  32. Захараў, Iгнат. Ураджэнец Піншчыны – праваслаўны святы / Ігнат Захараў // Пінскі веснік. —  —  24 мая (№ 44). —  С. 1.
  33. Преподобный Леонтий, архимандрит Виленский, исповедник, моли Бога о нас // Минские епархиальные ведомости. — 2011. — № 2. — С. 22—23.
  34. Локун, В. И. Пинщина литературная : [литературно-критическая статья ; упоминается в том числе и Л. Карпович] / Валентина Локун // Нёман. — 2007. — № 8. — С. 139—154.
  35. Ляўшун, Л. Пакліканы з небыцця : [пра Лявонція Карповіча (31.10.1580—4.10.1620), родам з г. Пінска, святар] / Любоў Ляўшун // Праваслаўе. — 2002. — № 11. — С. 39—48.
  36. Самайлюк, Т. Бібліяграфічны паказчык твораў і літаратуры пра жыццё і дзейнасць за 1615—2001 гады : [пра Лявонція Карповіча (31.10.1580—4.10.1620), родам з г. Пінска, святар] / Тамара Самайлюк // Праваслаўе. — 2002. — № 11. — С. 39—48.
  37. “Леонтий Карпович. Жизнь и творчество” : [в краеведческом отделе Пинской ЦБ появилась книга, посвященная земляку богослову, просветителю Л. Карповичу, изданная в Минске] // Пiнскi веснiк. — 2002. — 24 мая.
  38. Ляўшун, Л. Архімандрыт Лявонцій Карповіч: “старое” і “новое” у гісторыі ўсходнеславянскага прапаведніцтва / Л. Ляўшун // Праваслаўе. — 1998. — № 7. — С. 65—77.
  39. Леонтий (Карпович) // Википедия : свободная информация [Электронный ресурс]. — Режим доступа: https://ru.wikipedia.org/wiki/Леонтий_(Карпович) . — Дата доступа: 11.07.2018.
  40. Преподобный Леонтий, архимандрит Виленский (Карпович,1580 † 1620 г.) // Собор Белорусских святых [Электронный ресурс]. — Режим доступа: http://hramlavrenty-svetoch.narod.ru/Leon/Leon.htm — Дата доступа: 11.07.2018.
  41. Лявонцій Карповіч // Вікіпедыя : свабодная энцыклапедыя [Электронны рэсурс]. — Рэжым доступу: https://be.wikipedia.org/wiki/Лявонцій_Карповіч . — Дата доступу: 11.07.2018.
  42. Лявонці (Карповіч) // Вікіпэдыя : вольная энцыклапедыя [Электронны рэсурс]. — Рэжым доступу: http://be-tarask.wikipedia.nom.al/wiki/Лявонці_(Карповіч) . — Дата доступу: 11.07.2018.

[свернуть]
Share Button
Яндекс.Метрика